Not: Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Bilgilerin doğruluk ve güncelliğini kullanmadan önce teyit etmeniz önerilir. İçerikte yer alan çıkmış sorularda güncelliğini yitirmiş bölümler varsa, doğru ve güncel bilgisiyle birlikte sunulmaya çalışılmıştır.
KPSS Tarih →
[1] Orhun Yazıtları → Bilge Kağan ve Tonyukuk dönemlerine ait bilgiler içerir.
[2] Kutadgu Bilig → Yusuf Has Hacip tarafından yazılmış, Karahanlı hükümdarı Uluğ Kara Buğra Han’a sunulmuştur.
[3] Anadolu Selçukluları → İlişki kurulamayacak devlet olarak İhşidiler verilmiştir.
[4] Ahi Teşkilatı → Esnaf dayanışması ve kaliteli mal-hizmet üretiminde rol almıştır; toplumun bütün eğitim-öğretim faaliyetlerini yürütmemiştir.
[5] Kapıkulu Ocakları → Yeniçeriler, Cebeciler, Topçular ve Silahtarlar Kapıkulu ocaklarındandır; Müsellemler değildir.
[6] Âyanlar → XVIII. yüzyılda güçlenerek siyasi alanda söz sahibi olan yerel seçkinlerdir.
[7] Düyun-ı Umumiye → II. Abdülhamit döneminde kurulmuştur.
[8] Meclis-i Vükela → XIX. yüzyılda Divan-ı Hümayun yerine oluşturulan yönetim organıdır.
[9] Osmanlı eşleştirmeleri → Fransız İhtilali–Sırp İsyanları; Lale Devri–Patrona Halil İsyanı; Nizam-ı Cedit–Kabakçı Mustafa İsyanı; Fetret Devri–Şeyh Bedrettin İsyanı.
[10] Millî Mücadele’nin oluşumu → İzmir’in Yunan işgali, bağımsız Ermenistan ve Pontus Rum Devleti kurma çabaları, Antep-Maraş-Urfa’nın işgali etkili olmuştur; Trablusgarp ve Bingazi’nin elden çıkması doğrudan bu sürecin nedeni değildir.
[11] Kilikyalılar Cemiyeti → Adana, İçel, Maraş ve çevresindeki Türk nüfusu temsil etmek ve bölgenin Osmanlı Devleti’ne bağlılığını güçlendirmek amacıyla kurulmuştur.
[12] Millî Mücadele’nin temsilî organları → Erzurum, Sivas ve Alaşehir Kongreleri ile TBMM bu süreçte yer alır; Saltanat Şurası bu hareketin içinde değildir.
[13] Temsil Heyeti → Ali Fuat Cebesoy’u Kuvayımilliye Genel Komutanlığına ataması, yürütme yetkisini kullandığını gösterir.
[14] Millî Mücadele antlaşmaları → Ankara, Moskova, Gümrü ve Kars antlaşmaları askerî başarılar sonrasındaki süreçle ilişkilidir; Brest-Litovsk Millî Mücadele’den önce, 1918’de imzalanmıştır.
[15] Millî birlik ve beraberlik → İç ayaklanmalar bu ilkeye aykırıdır.
[16] Kronoloji → Saltanatın kaldırılması (1922) → Ankara’nın başkent ilanı (1923) → Halifeliğin kaldırılması (1924).
[17] Halifeliğin kaldırılması → Laik devlet anlayışını ve millî egemenliği güçlendirme, siyasal otoritedeki bölünmeyi önleme amaçlarıyla ilişkilidir; çok partili hayata geçiş amacı taşımaz.
[18] 1926’da kabul edilenler → Medeni Kanun, Kabotaj Kanunu, Ceza Kanunu ve Borçlar Kanunu; Takrir-i Sükûn Kanunu 1925’tedir.
[19] Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı → 1934’te uygulanmaya başlanmış; sonrasındaki girişimlerden biri Maden Tetkik ve Arama Enstitüsünün kurulmasıdır.
[20] Halkçılık → Kanunlar önünde eşitlik ve hiçbir kişiye/sınıfa imtiyaz tanınmaması ilkesiyle ilişkilidir.
[21] Cumhuriyetçilik → Millî irade ve genel irade kavramlarıyla ilişkilidir.
[22] 1928 Anayasa değişikliği → 1928 yılında 1924 Anayasası’nda yapılan değişiklikle “Devletin dini İslam’dır” ibaresi ve dini yemin metinleri kaldırılmıştır. Bu düzenleme Milliyetçilik değil, doğrudan Laiklik ilkesi ile ilişkilidir.
[23] Millî İktisat ve Tasarruf Cemiyeti → 12 Aralık 1930’da kurulmuştur; 12–16 Aralık Yerli Malı ve Tasarruf Haftası olarak belirlenmiştir. Amaçlar arasında yerli üretimi ve millî iktisat politikasını desteklemek vardır; ithalata öncelik verme amacı yoktur.
[24] Cumhuriyet Bayramı → 29 Ekim’in Cumhuriyet Bayramı olarak kutlanması 1925’te yasalaşmıştır.
[25] Musul Sorunu → Türkiye ile İngiltere arasındaki uluslararası sorunlardan biridir; Fransa doğrudan taraf değildir.
[26] Sanayi-i Nefise Mektebi → Atatürk Dönemi’nde Güzel Sanatlar Akademisine dönüştürülmüştür.
[27] Balkan Antantı ve Sadabat Paktı → İtalyan ve Alman yayılmacılığına karşı bölgesel güvenlik amacı taşımıştır.
[28] Sabiha Gökçen → 2012 KPSS sorusundaki ifadeyle dünyanın ilk kadın savaş pilotu olarak verilmiştir.
[29] Çağdaş dünya ile bütünleşme → Medeni Kanun’un kabulü ve miladi takvimin kullanılmaya başlanması bu amaçla ilişkilendirilmiştir; Takrir-i Sükûn bu kapsamda değildir.
[30] Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası → Programının belirgin özelliği cumhuriyetçi-liberal çizgidir.
KPSS Coğrafya →
[31] Türkiye kıyılarında dağların uzanışı → Karadeniz’in doğusundan Akdeniz’in doğusuna uzanan kıyı kuşağında dağların kıyıya paralel uzandığı alanlar bulunur.
[32] Çığ → Kuzey ve güney yamaçlarındaki sıklık farklılığında donma-erime olaylarının sıklığı etkilidir.
[33] Ormanın kendini yenilemesi → Ilıman ve yağışlı iklim koşulları ormanların daha hızlı yenilenmesini destekler.
[34] Türkiye’de nüfus dağılışı → İklim ve yer şekilleriyle yakından ilişkilidir; kıyı ve iç kesimler arasında nüfus yoğunluğu farklılıkları vardır.
[35] Nüfusun sosyal-ekonomik özellikleri → Çalışan nüfusun sektörel dağılımı, ortalama yaşam süresi, kır-kent oranı ve eğitim durumu bu özelliklerdendir; nüfusun dağılışı ayrı bir özelliktir.
[36] Serender → Karadeniz’de tarımsal ürünleri nemden korumak amacıyla yükseltilmiş ahşap yapılardır.
[37] Yer şekilleri ve ekonomik faaliyetler → Karadeniz yaylaları–hayvancılık, kıyı ovaları–tarım, Palandöken–kış turizmi, engebeli/yükseltisi fazla alanlar–hidroelektrik enerji ilişkisi önemlidir.
[39] Kıyı Ege sanayisi → Sanayi kollarında tarımsal ham madde ağırlığı belirgindir.
[41] Çeltik tarımı → Genellikle akarsu boylarında yapılır.
[42] Koyun yetiştiriciliği → Bozkırların geniş yer kaplaması ve yaz kuraklığının belirgin olması koyun yetiştiriciliğini destekler.
[43] İstanbul ve Çanakkale Boğazları → Akıntılar nedeniyle besin maddelerince zengin olmaları ve balıkların göç yolları üzerinde bulunmaları balıkçılığı destekler.
[44] Arıcılık → Türkiye’de iklim çeşitliliği nedeniyle bitkilerin farklı dönemlerde çiçeklenmesi arıcılık açısından önemli bir avantajdır.
[45] Akkuyu Nükleer Santrali → Yer seçiminde topoğrafik koşulların uygunluğu ve denize yakınlık etkili faktörlerdir.
[46] Türkiye’de ulaşımın gelişmesi → Teknolojik gelişmeler ve ekonomik kalkınma önemli etkendir.
[47] Turizm çekicilikleri → Yer şekilleri ve sıcak su kaynakları önemli doğal turizm unsurlarıdır.
[49] Demokrasinin temel unsurları → Özgür ve düzenli seçimler, temel hak ve hürriyetler, çok partili siyasal hayat ve seçilmişlerin üstünlüğü; üniter devlet demokrasinin zorunlu unsuru değildir.
KPSS Vatandaşlık →
[50] Yasama dokunulmazlığı / milletvekilliğinin düşürülmesi → Kararların yargısal denetimini Anayasa Mahkemesi yapar. Güncel Anayasa m.85’e göre başvuru süresi 7 gün, AYM’nin karar süresi 15 gündür. (Anayasa)
[51] Olağanüstü hâl → 2012 KPSS cevap anahtarında E: Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu verilmiştir; bu cevap dönemin Anayasa sistemine aittir. Günümüzde Bakanlar Kurulu sistemi bulunmadığından OHAL ilan etme yetkisi Cumhurbaşkanına aittir. (Anayasa)
[52] Belediye organlarının görevden uzaklaştırılması → Sorunun 2012 anahtarındaki cevap İçişleri Bakanıdır. Güncel düzenlemede de 5393 sayılı Kanun’un 47. maddesi kapsamında İçişleri Bakanının görevden uzaklaştırma yetkisi bulunmaktadır. (TBMM)
[53] Mal bildirimi → Devlet memurlarında kural olarak 5 yılda bir yapılır.
[54] Memurluğun sona ermesi → Memurluktan çıkarılma, çekilme, memurluğa alınma şartlarından birinin kaybedilmesi ve ölüm sona erme hâllerindendir; “yaşlanma” kanundaki sona erme hâllerinden biri değildir.
[55] Paylaştırıcı (dağıtıcı) adalet → Geliri daha fazla olanlardan daha yüksek oranda gelir vergisi alınması, paylaştırıcı adalet kavramıyla ilişkilidir.
[56] Emredici kurallar → Tarafların kendi iradeleriyle aksine hukuki işlem yaparak değiştiremeyecekleri hukuk kurallarıdır.
[57] Devletler özel hukuku → Yabancı unsur taşıyan özel hukuk ilişkileri ve ihtilaflarında uygulanacak kuralları kapsar.
[58] AB katılım süreci reformları → Sorunun 2012 cevap anahtarında D işaretlenmiştir; soru, dönemin reform paketleri bağlamındadır.
[59] Zorunlu deprem sigortası → 2012 sorusunda temel kapsam “tapuda kayıtlı ve mesken olarak inşa edilmiş binalar” olarak verilmiştir.
[60] Para Politikası Kurulu → Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının organlarından biridir.
En kritik ezberler → Orhun Yazıtları → Bilge Kağan + Tonyukuk | Kutadgu Bilig → Yusuf Has Hacip → Uluğ Kara Buğra Han | Ahi → esnaf dayanışması + kaliteli üretim | Kapıkulu dışı → Müsellem | Âyan → XVIII. yy siyasi güç | Düyun-ı Umumiye → II. Abdülhamit | Meclis-i Vükela → Divan-ı Hümayun’un yerine | Kilikyalılar → Adana-İçel-Maraş çevresi | Temsil Heyeti → Ali Fuat Cebesoy → yürütme | Millî birlik karşıtı → iç ayaklanmalar | 1922 Saltanat → 1923 Ankara → 1924 Halifelik | 1926 kanunları → Medeni + Kabotaj + Ceza + Borçlar | 1925 → Cumhuriyet Bayramı | Musul → Türkiye-İngiltere | Sanayi-i Nefise → Güzel Sanatlar Akademisi | Balkan Antantı + Sadabat → yayılmacılığa karşı | Sabiha Gökçen → kadın savaş pilotu | Terakkiperver → Cumhuriyetçi-liberal | Serender → nemden koruma | Çeltik → akarsu boyları | Koyun → bozkır + yaz kuraklığı | Boğazlar → balık göçü + besin zenginliği | Akkuyu → topoğrafya + deniz | Ulaşım → teknoloji + ekonomik kalkınma | AYM → yasama dokunulmazlığı denetimi | Mal bildirimi → 5 yıl | Dağıtıcı adalet → artan oranlı vergi | Emredici kural → aksi işlem yapılamaz | Devletler özel hukuku → yabancı unsur | PPK → TCMB.